Đã 25 năm trôi qua kể từ khi - được cho là - một trong những đoạn mã được sử dụng thường xuyên nhất cho phát triển web ra đời. Sự nổi lên của Internet đã đưa JavaScript đến những nơi mà nó chưa bao giờ được dự đoán sẽ đến. Kể từ khi phát hành, JavaScript không chỉ củng cố vị trí của mình như một ngôn ngữ lập trình mạnh mẽ mà còn có được những lĩnh vực sử dụng mới trong phát triển web hiện đại.
Lấy cảm hứng từ Scheme, Java và Self, JavaScript được phát triển vào năm 1995 bởi Brendan Eich khi ông làm việc tại Netscape Communications. Vào những năm 1990, Netscape Communications có vị thế đáng kể trên Internet thông qua trình duyệt của mình - Netscape Navigator - vốn được ưa chuộng hơn so với trình duyệt Mosaic, trình duyệt web phổ thông đầu tiên.
Netscape Communications được đồng sáng lập bởi Marc Andreessen, người từng là thành viên của một nhóm nhà phát triển tại Đại học Illinois làm việc trong dự án trình duyệt Mosaic vào năm 1993. Khi web trở nên phổ biến, các công ty công nghệ cạnh tranh nhau để phát triển trình duyệt hiệu quả nhất trên Internet.
Microsoft biết được điều này và khởi động dự án Internet Explorer trong nỗ lực giành quyền kiểm soát Internet từ Netscape. Điều này đã châm ngòi cho cuộc chiến trình duyệt khốc liệt giữa Microsoft và Netscape để giành ưu thế trên thị trường thị phần trình duyệt.
Vào thời điểm đó, các nhà phát triển web mong muốn có một ngôn ngữ kịch bản để tạo hoặc thêm các tính năng động vào trang web. Ban đầu, họ nhắm đến Java nhưng cuối cùng nhận ra rằng cần một thứ gì đó linh hoạt hơn để nâng cao trải nghiệm người dùng.
Netscape nhận ra điều này và hình dung ra một ngôn ngữ kịch bản nhẹ cho phép các nhà phát triển web thêm các tính năng tương tác vào trang web. Thời gian là yếu tố quan trọng, và đây là lúc cha đẻ của JavaScript xuất hiện.
Năm 1995, Brendan Eich được Netscape thuê để tạo ra và triển khai một ngôn ngữ động cho lần phát hành trình duyệt Netscape Navigator 2.0 của họ. Dự án này được giao cho Eich một cách gấp rút. Tuy nhiên, ông xem đây là cơ hội để làm việc với điều mình đam mê và đã hợp tác với Netscape. Và thế là ý tưởng về một ngôn ngữ kịch bản nhẹ đã ra đời. Nó được Eich đặt tên là Mocha nhưng sau đó được đổi tên thành Live Script. Chỉ trong vòng mười ngày, một nguyên mẫu hoạt động đã được Eich phát triển và sẵn sàng được triển khai trong trình duyệt Netscape Navigator 2.0 Beta.
Trong nỗ lực duy trì vị thế trên thị trường thị phần trình duyệt, Netscape đồng ý hợp tác với Sun Microsystems - nhà phát triển ngôn ngữ lập trình tên là Java. Liên minh này có nghĩa là Sun Microsystems có được Netscape Navigator làm nền tảng phân phối web để đưa Java đến cộng đồng Java.
Năm 1996, gần một năm sau, Live Script cuối cùng được đổi tên thành JavaScript như một chiến lược tiếp thị để được cộng đồng Java chấp nhận. JavaScript được giới thiệu như một ngôn ngữ kịch bản cho các dự án phía máy khách nhỏ trong trình duyệt Netscape Navigator 2.0, trong khi Java được quảng bá như một công cụ chuyên biệt để phát triển các giải pháp web ấn tượng.
Tiếp theo đó, Microsoft đảo ngược kỹ thuật JavaScript để phát triển một phiên bản tùy chỉnh cho Internet Explorer 3 của họ. Nó được đặt tên là JScript để tránh các vấn đề pháp lý với Sun Microsystems, đơn vị sở hữu thương hiệu Java và đã cấp phép cho Netscape.
Sạch sẽ, linh hoạt và dễ tiếp cận với những người không phải là nhà phát triển, JavaScript (và JScript) đã trở nên cực kỳ phổ biến, làm cho các trang web trở nên tương tác và động hơn.
Đáng tiếc, cả hai bắt đầu nhận được tiếng xấu do rào cản gia nhập thấp, nghĩa là mọi người có thể viết các đoạn mã mà không hiểu rõ những gì mình đang làm. Ngoài ra, JavaScript thường được sử dụng để gây phiền cho người dùng (cửa sổ quảng cáo bật lên, theo dõi trình duyệt, v.v.) thay vì nâng cao trải nghiệm của họ.
Một phản ứng đáng kể để giải quyết vấn đề này đến dưới dạng tiêu chuẩn hóa ECMA. Netscape và Sun Microsystems đã gửi tài liệu để tiêu chuẩn hóa JavaScript với ECMA International, đơn vị sẽ tổ chức tiêu chuẩn này. Tiêu chuẩn hóa là một bước quan trọng và là một bước đi lớn cho một ngôn ngữ mới như vậy.
Điều này đã mở ra JavaScript cho một đối tượng rộng lớn hơn và cho phép các nhà phát triển có tiếng nói trong sự phát triển của ngôn ngữ kịch bản. Tiêu chuẩn hóa cũng phục vụ mục đích kiểm soát những người sử dụng mã cho các mục đích tiêu cực. Để tránh xâm phạm thương hiệu Java của Sun, ủy ban ECMA quyết định đặt tên ngôn ngữ được tiêu chuẩn hóa là ECMAScript.
Điều này gây ra thêm sự nhầm lẫn, nhưng cuối cùng ECMAScript được sử dụng để chỉ đặc tả, và JavaScript đã (và vẫn) được sử dụng để chỉ ngôn ngữ kịch bản hôm nay.